Muallif: Ahmedov, Sh.S; Azimova, N.S.
Annotatsiya: Ushbu maqolada foiz (ribo), haddan tashqari noaniqlik (g‘arar), qimor (maysir) va iqtisodiy zararli faoliyatlarni taqiqlovchi shariat (شَرِيعَة) tomonidan boshqariladigan moliyaviy tizim bo‘lgan islom moliyasining asosiy tushuncha va tamoyillari ko‘rib chiqiladi. Islom moliyasi adolatlilik, shaffoflik va xavf-xatarni taqsimlashni ta’kidlab, tranzaksiyalarning haqiqiy iqtisodiy faoliyat bilan ta’minlanishini kafolatlaydi. Maqolada Malayziya, Sudan va BAA kabi mamlakatlarda XX asr o‘rtalaridan boshlab islom bankchiligining zamonaviy rivojlanishi haqida umumiy ma’lumot berilib, uning jahon moliya tizimidagi o‘rni ortib borayotgani ta’kidlangan. Islom moliyasining asosiy shartnomalari - murobaha, mushoraka, muzoraba, ijara, salam va istisna - ta’riflangan va tahlil qilingan, rentabellik ijtimoiy mas’uliyat va barqarorlik bilan qanday muvozanatlashgani ko‘rsatilgan. Tadqiqot islom moliyasining an’anaviy moliyaviy tizimlarga axloqiy, bardoshli va barqaror muqobil sifatida dolzarbligini ta’kidlaydi. Ushbu maqolada foiz (ribo), haddan tashqari noaniqlik (g‘arar), qimor (maysir) va zararli iqtisodiy faoliyatni taqiqlovchi shariat (شَرِيعَة) tomonidan boshqariladigan moliyaviy tizim bo‘lgan islom moliyasi tamoyillari va atamalari o‘rganiladi. Adolatlilik, shaffoflik va xatarlarni taqsimlashga urg‘u bergan holda, islom moliyasi tranzaksiyalarning haqiqiy iqtisodiy faoliyat bilan ta’minlanishini kafolatlaydi. Maqolada XX asr o‘rtalarida Malayziya, Sudan va BAA kabi mamlakatlarda islom banklarining tashkil etilishi bilan boshlangan zamonaviy rivojlanishi haqida umumiy ma’lumot berilgan va uning jahon moliya tizimidagi o‘rni ortib borayotgani ta’kidlangan. Islom moliyasi daromadlilikni ijtimoiy mas’uliyat va barqarorlik bilan qanday muvozanatlashini ko‘rsatish uchun murobaha, mushoraka, muzoraba, ijara, salam va istisna kabi asosiy tushunchalar va shartnomalar ta’riflangan va tahlil qilingan. Tadqiqot islom moliyasining an’anaviy moliyaviy tizimlarga axloqiy, bardoshli va barqaror muqobil sifatida dolzarbligini ta’kidlaydi.
Kalit so'zlar: Islom moliyasi; shariat; axloqiy moliya; barqaror moliya; islom bankchiligi; moliyaviy shartnomalar.
Jurnaldagi sahifalar: 163 - 171
