Muallif: Ismailova, Dildora Abdumutal qizi
Annotatsiya: Ushbu maqolada "Lyao Jayning g‘aroyibotlar haqidagi hikoyalari" ning O'zbekcha tarjimasi tadqiqot ob'ekti hisoblanadi. Asar madaniyatlararo tarjimada Xitoy madaniyatini O’zbek tilida tiklash strategiyalarini chuqur ko'rib chiqadi. Tadqiqot shuni ko'rsatadiki, asl matndagi yo'nalishlarning tavsiflari nafaqat fazoviy koordinatalar tizimini tashkil qiladi, balki Ying va Yang, beshta element, axloqiy me'yorlar va osmon-inson o'zaro ta'siri haqidagi ta'limot kabi madaniy mazmunga ega. Tarjimon ikki tomonlama kognitiv bo'shliqni bartaraf etish uchun bosqichma-bosqich moslashish strategiyasini qo'llaydi: - Belgilar darajasida u ijodiy o'zgarishlarni amalga oshiradi (masalan, "Sharq" ni "kun chiqar tomon" deb tarjima qilish), turkiy xalqlarning quyosh holatiga qarab yo'nalishlarni belgilash haqidagi jamoaviy xotirasini faollashtiradi; - Tizim darajasida u ko'chmanchi madaniyatni dinamik idrok etishga harakat qilib, tarjima asarni o’quvchiga tushunarli qilishni maqsad qiladi (masalan, "sharqqa qarab o'tirish" pozitsiyasini nisbiy yo'nalishlarda qayta qurish). Garchi bunday moslashuv matnning o'quvchilariga sezilarli darajada qulaylik tug’dirsa — da, bu madaniy ma'lumotlarning ko'p darajali yo'qolishiga olib keladi — Xitoy madaniyatidagi besh elementning ramziy tizimini soddalashtirishdan tortib, matnlar o'rtasidagi munosabatlarni uzishgacha va oxir-oqibat kognitiv uzluksizlik yo’qoladi. Tadqiqot kompensatsion yechim sifatida ikki tomonlama kognitiv ramkalardan parallel foydalanish mexanizmini taklif qiladi, shuningdek, dinamik muvozanat bilan tarjima etikasini shakllantiradi. U o’quvchi tiliga moslashish va asl nusxaning ma’nolarini saqlash strategiyalari o'rtasida madaniy chuqurlik va maqbullikning dialektik birligiga erishish zarurligini ta'kidlaydi. Ushbu tadqiqot nazariy innovatsiya va amaliy qiymatni birlashtirgan belgilarning madaniyatlararo tarjimasi uchun paradigma tahlilini taqdim etadi.
Kalit so'zlar: Tomon tushunchalari, madaniy moslashuv, belgilarni o'zgartirish, kognitiv buzilish, tarjima etikasi
Jurnaldagi sahifalar: 320 - 326
