Muallif: Usmonova, Shoxista Ikrom qizi; Xodiyeva, Mohidil Sherali qizi

Annotatsiya: Oʻzbek tilida kontekstual zamon-makon ifodalari masalasi nutqda vaqt va joy maʼnolarining faqat grammatik koʻrsatkichlar bilan emas, balki matn, vaziyat va diskurs omillari bilan shakllanishini izohlash nuqtai nazaridan dolzarbdir. Ushbu maqola o‘zbek tilida zamon va makon maʼnolarining kontekstual yuzaga chiqish mexanizmlarini, ayniqsa deiksis, aspektuallik va lokativ munosabatlarning bir-biriga tutashish nuqtalarini tahlil qiladi. Tadqiqotda korpusga yaqin usulda tanlangan badiiy va publitsistik matnlardan misollar yig‘ilib, funksional-semantik maydon yondashuvi asosida tasniflandi hamda kontekstning vaqt-makon interpretatsiyasiga taʼsiri izohlandi. Ilmiy yangilik shundaki, zamon shakllarining makon komponenti bilan uygʻunlashib kelishi va lokativ birliklarning vaqtni “ko‘chirma” ifodalash holatlari yagona analitik modelda ko‘rsatildi. Natijalar tilshunoslikda o‘qitish, tarjima va avtomatik matn tahlili uchun amaliy mezonlar taklif etadi.

Kalit so'zlar: kontekst, zamon, makon, deiksis, lokativlik, aspektuallik, diskurs

Jurnaldagi sahifalar: 792 - 799