Muallif: Ибрагимова, М.; Рейимбердиева, М.А.; Эшчанов, Х.О.; Душамов, Д.А.

Annotatsiya: 3-xloroatsetilbenzotiazolin-2-tionning ikkilamchi aminlar (dietilamin, di-n-butilamin, morfolin va piperidin) bilan reaksiyasi o'rganildi. Barcha holatlarda reaksiya xlorda kutilgan nukleofil almashtirish o'rniga 2-(N,N-dialkilamidometil)tiobenzotiazollarga olib keladigan muqobil yo'l orqali davom etdi. Aksincha, mos keladigan 3-xloroatsetilbenzotiazolin-2-on to'g'ridan-to'g'ri nukleofil almashtirishga uchradi. DFT (B3LYP) hisob-kitoblari shuni ko'rsatadiki, karbonil kislorodning oltingugurt bilan almashtirilishi elektron zichligi va chegara molekulyar orbitallarining qayta taqsimlanishiga olib keladi, bu esa atsil bog'lanishini susaytiradi va atsil bo'linishini va undan keyin S-alkillanishni kuchaytiradi. Bu natijalar tiokarbonil guruhining reaksiya yo'lini boshqarishdagi hal qiluvchi rolini ta'kidlaydi.

Kalit so'zlar: benzotiazolin-2-tion; benzotiazolin-2-on; ikkilamchi aminlar; nukleofil almashtirish; atsil parchalanishi; S-alkillanish; DFT; B3LYP.

Jurnaldagi sahifalar: 589 - 603